De baardagaam

Wist u dat...

u een baardagame tam kunt maken door hem al op jonge leeftijd regelmatig op te pakken?u na het oppakken van een baardagame altijd uw handen moet wassen?u het beste een dier van minimaal vijf maanden oud kunt aanschaffen als u voor het eerst een baardagame koopt? Deze is minder kwetsbaar dan een jonger dier.

Algemeen

Baardagamen zijn, in vergelijking met veel andere reptielen, vrij gemakkelijk te verzorgen. Ze zijn van nature niet agressief en kunnen erg tam worden. Wel moet u er rekening mee houden dat een baardagame wel zestig centimeter lang kan worden.
Als u overweegt om een baardagame als huisdier te kopen, is het belangrijk dat u zich van tevoren goed laat informeren. Deze huisdierenbijsluiter is hierbij een hulpmiddel.

Verschillende varianten

De standaardkleur van een baardagame varieert van lichtbruin tot grijs. Daarnaast zijn er gele, rood/oranje, rode en albino varianten. Baardagamen kunnen tot op zekere hoogte hun lichaamskleur donkerder of lichter laten worden.
Een volwassen baardagame is dertig tot zestig centimeter groot. Het dier heeft een driehoekige kop, een afgeplat lichaam met veel stekels, en een stekelige huidplooi aan de keel.

Natuurlijk gedrag

Baardagamen leven in Australië, waar ze te vinden zijn in de woestijn, in rotsachtige en beboste gebieden. Baardagamen leven op de grond, maar kunnen ook klimmen. Het zijn koudbloedige dieren, die overdag actief zijn. Ze zijn afhankelijk van (zon)licht en schaduw om hun lichaamstemperatuur te regelen. Daarnaast kunnen ze de lichaamstemperatuur zelf beïnvloeden, bijvoorbeeld door hun bek open te sperren. Wanneer een mannelijke baardagame opgewonden is, zet hij zijn baard op, die daarbij zwart verkleurt. Vrouwtjes kunnen hun baard ook opzetten, maar doen dit zelden.
De baardagame houdt een winterrust van ongeveer acht weken. In die periode is hij minder actief, en eet hij minder of niets.

Wanneer u één baardagame aanschaft, kunt u het beste een mannetje nemen. Een vrouwtje alleen kan er onder lijden dat ze niet kan paren. Wanneer u meerdere baardagamen wilt houden, kunt u het beste voor vrouwtjes kiezen. Plaats geen mannen bij elkaar om vechtpartijen te voorkomen. Wanneer u een mannetje bij een vrouwtje zet, zal hij haar vaak lastig vallen met paargedrag. Dit kan vermoeiend zijn voor het vrouwtje. Daarnaast moet u rekening houden met eileg. De baardagame kan redelijk goed gehouden worden met andere dieren, mits ze ongeveer dezelfde leefomstandigheden vragen en dezelfde afmetingen hebben.

Huisvesting

Zorg ervoor dat het terrarium klaar staat als u een baardagame koopt. Voor één baardagame heeft u een terrarium nodig van minimaal 100 x 40 x 40 centimeter. Zet het terrarium op een rustige plaats en beweeg rustig in de buurt van het terrarium.
Het verblijf moet goed geventileerd en tochtvrij zijn. U kunt het inrichten met bijvoorbeeld boomstronken en andere elementen waarop de baardagame kan zonnen. Zorg voor schuilgelegenheden en voldoende koele plaatsen. Voor verdere aankleding kunt u bijvoorbeeld plastic planten gebruiken. Als bodembedekker wordt vaak zand of kunstgras gebruikt. Baardagamen nemen graag een bad. Zorg daarom voor een waterbak, maar let wel op dat de dieren er niet in kunnen verdrinken.
Gebruik UV(B)-lampen. Dit is belangrijk voor de aanmaak van vitamine D. Zorg daarnaast voor warmtespots.
De temperatuur moet overdag 32 tot 35 graden Celsius zijn in het warme gedeelte, en ongeveer 25 graden in het koude gedeelte. Onder de spots mag de temperatuur boven de 40 graden komen. Let wel op dat het dier zich niet kan branden. 's Nachts moet de temperatuur ongeveer 17 tot 18 graden zijn. Zorg bij meerdere dieren voor meerdere spotjes, maar let op dat het terrarium koele plaatsen blijft houden. Tijdens de winterrust wordt de temperatuur geleidelijk lager, en het licht minder. De dagtemperatuur is dan ongeveer 20 tot 25 graden Celsius, en de nachttemperatuur 15 tot 20 graden Celsius. Na afloop van de winterrust bouwt u dit weer langzaam op.

Verzorgen en hanteren

Besproei de dieren regelmatig met water om uitdroging te voorkomen, bij jonge dieren doet u dit liefst dagelijks.
Een baardagame kan vrij "tam" gemaakt worden. Het beste is dan om van jongs af aan het dier regelmatig vast te pakken. Hanteren hoeft dus geen probleem te zijn, maar houd wel voor ogen dat een reptiel in eerste instantie een kijkdier is. Een baardagame mag nooit een knuffeldier worden voor uw kinderen. Hoewel baardagamen niet agressief zijn, kunnen ze wel bijten. Houd hier rekening mee.
Het lichaam van een baardagame bevat veel stekels, maar voelt zacht aan.
Was uw handen na het oppakken van het dier. Baardagamen zijn dragers van onder andere Salmonellakiemen.

Voeding

Baardagamen eten krekels, sprinkhanen, wormen, kleine knaagdieren zoals nestmuizen, fruit en groente. Daarnaast kunt u honden- en kattenvoer geven. Erwten, tuinbonen en avocado's zijn giftig voor baardagamen en dus uit den boze. Jonge dieren hebben dagelijks voer nodig, volwassen baardagamen kunt u meerdere keren per week voeren. Bepoeder het voer met kalk en vitaminesupplementen om tekorten te voorkomen. Zowel voedsel als supplementen kunt u kopen bij de dierenspeciaalzaak. Zorg voor een niet te grote en diepe waterbak en ververs het drinkwater dagelijks.

Van jong tot volwassen dier

Baardagamen zijn geslachtsrijp als ze ongeveer één jaar oud zijn. Goed doorvoede baardagamen kunnen al na zes tot acht maanden geslachtsrijp zijn. Het mannetje zal gaan kopknikken en zet zijn zwarte baard op. Het vrouwtje zwaait met haar voorpoot. Bij de paring bijt het mannetje het vrouwtje in haar nekvel. Een vrouwtje kan sperma opslaan in haar lichaam. Daarom kunnen uit één paring meerdere legsels komen. In een ondiep hol worden tien tot dertig eieren gelegd. Na 50 tot 75 dagen komen de baardagamen uit het ei. Ze zijn dan ongeveer tien centimeter groot. De jonge agamen worden apart van de ouders opgekweekt. Het geslacht van jonge baardagamen is moeilijk te bepalen. Bij oudere dieren kunt u onder de staart kijken. Bij een man ziet u twee bultjes, en bij een vrouw één bult. Ook hebben mannen een bredere kop en een zwaarder gebouwd lichaam.
Een baardagame wordt gemiddeld zeven tot vijftien jaar oud.

Ziekten en erfelijke aandoeningen

Gezonde baardagamen zijn alert en kijken helder uit hun ogen. Het gewicht moet op peil zijn. Een gezonde baardagame heeft een rond buikje. De heupbeenderen mogen niet zichtbaar zijn. Controleer bij aankoop of de staart en de pootjes intact zijn.

Veel voorkomende aandoeningen bij baardagamen zijn verstopping, diarree en stress. Door kalk- en vitaminetekort kan rachitis ontstaan, een ziekte waardoor de dieren misvormde botten en breuken krijgen. Wanneer een vrouwtje haar eieren niet kwijt kan, kan legnood ontstaan. Dit kan dodelijk zijn. Andere voorkomende ziekten zijn bijvoorbeeld mondrot, longaandoeningen en parasitaire infecties. U herkent een zieke baardagame aan kromme, slappe of gezwollen ledematen, veel slijm in de bek en neus en afwijkende ontlasting. Daarnaast kan het dier last hebben van bijvoorbeeld ingevallen, opgezwollen of vieze ogen, of een slechte eetlust. Plaats nieuwe en zieke dieren altijd in quarantaine. Raadpleeg bij vragen uw dierenarts.

Benodigde ervaring

Voor het op een verantwoorde wijze houden van dit huisdier is geen specifieke ervaring nodig. Zorg wel dat u zich van tevoren goed informeert.

Kosten

U kunt een baardagame kopen bij een gespecialiseerde fokker, reptielen- of dierenspeciaalzaak. De prijzen voor een baardagame variëren tussen de 10 en 100 euro. Dit is ondermeer afhankelijk van de leeftijd en de kleur van het dier. Een terrarium kost 150 tot 300 euro. Dit is vaak zonder inrichting. Zand en lampen moet u regelmatig vervangen. Goede lampen kosten tussen de 5 en 50 euro, al naar gelang het type. Een bakje sprinkhanen kost ongeveer drie euro. Een volwassen baardagame eet drie tot vijf bakjes in de week. Daarnaast kunt u voor kosten komen te staan als uw dier onverhoopt ziek wordt.

Bijzonderheden

U kunt een baardagame kopen bij een reptielenwinkel of bij kwekers. Laat kinderen nooit alleen met huisdieren!